Vì sao người Hoa lại chọn khu vực Chợ Lớn làm nơi sinh sống và buôn bán?

1. Do làn sóng ‘phản Thanh phục Minh’ (do nhà Thanh hoàn toàn lật đổ nhà Minh), nhiều người Hoa đã vào Đàng Trong và được chúa Nguyễn cho phép cư trú ở Cù Lao Phố (nay là thành phố Biên Hoà) nhưng vấp phải sự đàn áp của quân Tây Sơn năm 1778 nên đã di chuyển đến khu Chợ Lớn (hay còn gọi là ‘Đề Ngạn’ theo âm Hán Việt)

2. Do tranh chấp giữa 2 khu vực Miên (vùng Phú Lâm) – Việt (Vàm Bến Nghé, chợ Bến Thành). Khu Chợ Lớn của người Hoa trở thành trung gian phân cách giữa hai khu vực

3. Đây là 1 trong những nguyên nhân quan trọng nhất: Chợ Lớn là đầu mối giao thông thuận lợi – xuống Lục tỉnh, lên Nam Vang, ngả ra Cù Lao Phố (Biên Hoà), theo biển đi ra Huế  

Đường Trần Hưng Đạo: nối Sài Gòn và Chợ Lớn

Sài Gòn và Chợ Lớn ngày xưa là 2 khu riêng biệt, ở giữa là khu đầm lầy. Viên đốc lý của Chợ Lớn lúc bấy giờ đề nghị xây 1 con đường nối từ đường Lê Lợi đến đường Đồng Khánh (nay là Trần Hưng Đạo B). Lời đề nghị này vấp phải tranh cãi 12 năm. Đến năm 1916, người ta mới bắt đầu cho lấp khu đầm lầy, mở một con đường mang tên Galliéni (tên một viên tướng Pháp), sau này trải nhựa thì gọi là đường Trần Hưng Đạo. Đường xe điện đặt trung tâm đại lộ, đến năm 1953 mãn hạn giao kèo khai thác thì được gỡ bỏ.

Xe điện Sài Gòn – Chợ Lớn của hãng CFTI trên đường Đồng Khánh (nay là Trần Hưng Đạo B)

Hình được cung cấp bởi Tim Doling

=====================

Nghiên cứu dựa trên:

  1. Nguyễn Thanh Lợi (4/2015), Sài Gòn đất và người, Nxb. Tổng Hợp, tp. Hồ Chí Minh
  2. Vương Hồng Sển (2016), Sài Gòn năm xưa, Nxb. Tổng Hợp, tp. Hồ Chí Minh
  3. PGS. TS Đặng Văn Thắng, bài nghiên cứu Gốm Sài Gòn

Leave a comment